3B Yazıcılar

NASA’nın Mars İçin Düzenlediği “3B Baskılı Habitat Yarışması”nda Finale Doğru

Okuma Süresi: 6 dakika

NASA, “3B Baskılı Habitat Yarışması”nın 3. aşama 1. seviyesini tamamlayarak kazanan 5 finaliste 100 bin dolar para ödülünü paylaştırdı. Böylece Bradley Üniversitesi ile ortak yürütülen “Yüzyıllık Meydan Okumalar1” programı kapsamında yerli yüzey malzemeleriyle üç boyutlu baskı teknolojisinin kullanımını hedef alan geliştirme vizyonunu da açık şekilde sergilemiş oldu.

NASA, uzay maceramızın ileriki dönemleri için yaşam alanlarımızın yapımında, geri dönüştürülebilir malzeme kullanılıp kullanılmadığına bakmazsızın, 3B yazıcılar tarafından üretimi gerçekleştirilecek yerli yüzey malzemelerinin kullanımını hedefliyor. Dünyada 3B baskı teknolojisinin kullanımıyla düşecek maliyetler, örneğin Mars gibi bir gezegende, gerek malzemelerin kısıtlı olması gerekse konvansiyonel inşaat malzemelerinin kullanılamayacak olması sebebiyle zaten en geçerli çözümlerden biri olarak kendini gösteriyor.

Bugüne kadar ne oldu?

2014 yılında duyurulan yarışmanın 1. aşaması, 2015 yılında, son teknoloji mimari kavramlar üzerinden finale kalan 30 katılımcı arasından, 3B Baskı avantajlarının en iyi şekilde kullanıldığı düşünülen projeye 50 bin dolar kazandırmıştı.

2016 yılında başlayan 2. aşama, karasal ve uzay tabanlı geri dönüştürülebilir malzemelerin kullanılarak yapısal bileşenler oluşturulmasını öngören “geri dönüşüm sistemi” üzerine kurgulanmıştı. 2017’de tamamlanan bu aşamada 1,1 milyon dolar ödül dağıtıldı.

3. aşama

2017’de başlayan 3. aşama ise sadece bir yapıdan ziyade tüm habitatın kurgulanacağı bir projeyi talep ediyor. Alt-ölçekli habitatların, üçü gerçek ve ikisi sanal olmak üzere BIM yazılımı2 üzerinden toplam 5 inşaat seviyesinde de başarılı olması gerekiyor.

3. aşamanın 1. seviyesi için tasarlanacak yaşam alanının -habitanın- temel koşulları, bir yıl boyunca dört astronotun yaşayabileceği 1000 metrekarelik yaşam alanında uzay giysisi ve keşif araçlarının giriş çıkış yapılabileceği kapakların yer aldığı, yaşam desteği, mekanik, elektrik, sıhhi tesisat gibi sistemlere sahip bir plan geliştirmekti.

Haziran 2018’de 18 takım arasından finale kalmaya hak kazanan 10 katılımcı:

  • ALPHA Takımı – Marina Del Rey, Kaliforniya
  • Colorado School of Mines and ICON – Golden, Colorado
  • Hassell & EOC – San Francisco
  • Kahn-Yates – Jackson, Mississippi
  • Mars Incubator – New Haven, Connecticut
  • AI SpaceFactory – New York
  • Northwestern Üniversitesi – Evanston, Illinois
  • SEArch+/Apis Cor – New York
  • Zopherus Takımı – Rogers, Arkansas
  • X-Arc – San Antonio

Temmuz 2018 itibariyle bu takımlardan beşi final ödülünü aldıkları puanlara göre paylaştı:

  1. Zopherus Takımı – Rogers, Arkansas + $20,957.95
  2. AI SpaceFactory – New York + $20,957.24
  3. Kahn-Yates – Jackson, Mississippi + $20,622.74
  4. SEArch+/Apis Cor – New York + $19,580.97
  5. Northwestern Üniversitesi – Evanston, Illinois + $17,881.10

 

NASA’nın “Yüzyıllık Meydan Okumalar” programından sorumlu Program Müdürü Monsi Roman kazananlar için şu yorumda bulundu:

Bu rekabete kendi özgün tarzlarıyla yaklaşan farklı takım gruplarının başarısını  görmekten heyecan duyuyoruz. Onlar sadece yapıları tasarlamıyorlar, uzay gezginlerimizin diğer gezegenlerde yaşamaları ve çalışmalarını sağlayacak yaşam alanlarını -habitatları- tasarlıyorlar. Rekabet ilerledikçe tasarımlarının hayata geçtiğini görmekten heyecan duyuyoruz.

Ödül derecesine göre 3. aşamanın 1. seviyesini kazanan projeler

1. Zopherus Takımı

Zopherus’un uzay aracı aynı zamanda büyük bir 3B yazıcısı konumunda. Yüzeye iniş yaptıktan sonra keşif araçlarını uygun yerli malzemeleri bulması için gönderiyor.Araçla birlikte gelen kapı ve pencere doğramaları sabitlenip, yüzeyden elde edilip karıştırarak oluşturulan harçla duvar örülüyor. İnşası tamamlanan yapılar benzer uygulamayla çoğaltılarak habitat için gerekli çevre yaratımı sürdürülüyor.

2. AI SpaceFactory

AI SpaceFactory kendi araştırmaları sonucu “optimal kullanım alanı” sağladığı gerekçesiyle, Mars için en uygun yapının dikey olması gerektiğine karar vererek “dikey silindirik” bir tasarımdan yola çıkmış durumda. Yukarı doğru daralan silindirik formun aynı zamanda kat kullanımına imkan tanıyan en iyi biçim olduğunun da altını çiziyorlar. Tüm katlara doğal ışık kaynağının girmesini sağlayacak projenin biçimi dolayısıyla, günümüz inşaat vinçlerine benzer bir 3B yazıcı aracılığıyla yapılması uygun görülmüş.

3. Kahn-Yates

Kahn-Yates’ın kabuklu tasarımı kum fırtınaları için düşünülmüş bir yapıya sahip. Uzay aracının inişinin ardından orta temeli oluşturduğu ve açılarak kat zeminlerini yarattığı projede, aynı zamanda 3B yazıcı olan uzay aracı yatay olarak hem gün ışığının içeri girmesine de olanak tanıyan dış katman olan kabuğu hem de içerideki yaşam alanlarının duvarlarını örüyor. Kullanım amacına göre farklı katların yer aldığı tasarım yaşam alanının tamamını aynı kabuk dokunun içinde konumlandırmış durumda.

4. SEArch+/Apis Cor

SEArch+/Apis Cor tasarımında odak noktası galaktik-kozmik radyasyonlardan en iyi şekilde korunmak olarak belirlenmiş. Bunun için bir bölümü ana zeminin altında konumlandırılan çok katmanlı dış yapı, tüm habitatı bu korunaklı gövdenin içine alarak katlı bir iç yapıyla desteklemiş. Fabrikalarda gün ışığından faydalanmak için kullanılan çok üçgenli çatı formuna benzer bir yaklaşımla dış yüzey katmanları arasında geçirgen aralıklar bırakılmış.

5. Northwestern Üniversitesi

Northwestern Üniversitesi, yatay formda kubbe tavanlı bir tasarımı tercih etmiş. İlk bakışta ünlü füturist Jacque Fresco’nun “Venüs Projesi”ndeki tasarımlardan birini andıran yapı, 3B yazıcının merkezden çok katmanlı dış kabuk örmesine imkan verecek şekilde tasarlanmış. Bu şekilde ana girişin merkeze açılması ve odaların da merkezden dışa doğru uzanması amaçlanmış.

Kuru ve ıslak bölümlerin birbirinden ayrıldığı bölümlerden oluşan yapının tamamında astronatların ihtiyaç duyacağı minimum gizlilik ve özel yaşam ilkelerine bağlı kalınmış.

Kasım 2018’de başlayacak 3. aşama 1. seviye, Ocak 2019’da bitecek. Yarışmanın merakla beklenen 3. ve son seviyesi olan finaller ise Nisan 2019’da başlayacak. Mayıs 2019’da, 1:3 ölçekte basılacak üç boyutlu baskı modelleri arasından kazanan finalist 2 milyon dolarlık final ödülünün sahibi olacak.

1.
Yüzyıllık Meydan Okumalar (*Centennial Challanges).
2.
BIM yazılımı (Building Information Modeling software).

Söz sizde. Düşüncelerinizi paylaşın!

Please Login to comment
avatar