Yalan Haberler Teknoloji Tabanlı “Yeni Bir Medya Düzeni” Ortaya Çıkarır mı?

Birkaç gün önce, uzun bir süredir bir araya gelemediğimiz babamla genel gündem üzerine sohbet ederken konu, blok zinciri teknolojisi ve ardından tabii ki Bitcoin’e geldi.

Bitcoin’in durumu üzerine kısa bir değerlendirmenin ardından babam, bir süre önce Youtube’da izlediği ve Türkiye’nin en varlıklı insanlarından Rahmi Koç’un kamuoyuna kripto paralara yatırım yapmaları için çağrıda bulunduğu, hatta izleyenleri bir platforma yönlendirdiği tanıtımdan bahsetti. Babama durum acayip saçma gelmişti ama karşısındaki gerçekten Rahmi Koç’tu.

İtiraf etmem gerekirse bu gündemi kaçırmışım ve Rahmi Koç’un o videosunu hiç görmemiştim. Olaya hiç anlam veremedim. Rahmi Koç gibi biri neden hiç duyulmamış bir firma için reklam filminde oynar ve kripto paralara yatırım çağrısı yapardı?

Konuyla ilgili kısa bir Google araştırması olayı ortaya çıkardı tabii. Temmuz ayında gündem olan basit bir dolandırıcılık hikayesiydi ve Rahmi Bey’in başka yerde kullanılmış görüntüleri, açıklamaları manipüle edilerek dolandırıcılık amaçlı kullanılmıştı. Zaten bu sahte paylaşımlar ve haberlerle ilgili Koç Holding de yargıya başvurmuş durumda.

Benim buradan gelmek istediğim nokta ise İrlanda’da yapılan yeni bir araştırma.

Yalan Haberler Anılarımıza Yerleşiyor

İrlanda’da “yanlış anılar” üzere yapılan yeni bir araştırma, sosyal medyada dalgalar halinde yayılan sahte – yalan haberlerin tehlikesini göz önüne seriyor. Araştırmaya katılan gönüllülere, 2018 yılında İrlanda’da gerçekleşen kürtaj yasası referandumuyla ilgili sosyal medyada yayınlanmış sahte haberler gösteriliyor.

Araştırma sonuçlarına göre gönüllülerin yarıya yakını, uydurma haberlerin en az bir tanesinin detaylarını net olarak hatırlıyor. Ve bu haberin gerçek dışı olduğu katılımcıya söylense bile, bu duruma inanmakta zorluk çekiyor. Hele bir de sahte haber onların düşüncesini destekliyorsa, katılımcılar o haberle ilgili sahte anılar da geliştirmeye meyilli oluyorlar. BBC’ye konuşan bir uzman, bu tarz anılar bir kere yaratılınca, onları ortadan kaldırmanın oldukça zor olduğunu belirtiyor.

Yeni nesil teknolojilerle artan dijital manipülasyon yöntemleri, yapay zekayı kullanarak oluşturulan deep fake videolar, haberlerin güvenirliğini, objektifliğini ciddi anlamda sarsmış durumda. İşin ürkütücü yanı ise, sahte bile olsa o habere bir kere kandıysak, bunu geriye çevirmenin zorluğu.

Geleceğin Güvenilir Medya Ortamı

Manipülasyon, propaganda veya dolandırıcılık amaçlı sahte ve yalan habercilik sosyal medya kanallarının güvenirliğini derinden sarsıyor. “Arap baharı” döneminde devrim yaratan güç olarak nitelendirilen sosyal medya araçları, artık neye inanacağımızı bilemediğimiz çelişkili haberlerle dolu bir kaos ortamına dönüştü. Demokrasiye ve basın özgürlüğüne yönelik baskılar da böyle bir ortamda “güvenilir” diye nitelendirdiğimiz kaynakların bile sorgulanır hale gelmesine sebep oldu.

Geleceğin yayıncılık ortamında çok daha fazla güvenilir kaynağa ihtiyacımız olacak. İşin çelişkili yanı ise herkesin içerik yaratabildiği, katılımcı olduğu sosyal medya platformlarının bu güvenilir ortamı artık sunamıyor olması. Belki de geleceğin güçlü yayıncılığı “blok zinciri” gibi güvene dayalı bir veri tabanı üzerinde kurulacak “yeni bir medya düzeniyle” gerçekleşebilir.

Blok ZinciriDeepfakeHabercilikMedya DüzeniPolitik ManipülasyonSahte HaberlerYalan HaberlerYapay Zeka
Yorum (0)
Yorum Yap